تجربه دانشگاه علوم پزشکی ایلام؛ از مدیریت هوشمند منابع و تابآوری در بحران تا خدمترسانی گسترده در اربعین
امتیاز:
دانشگاه علوم پزشکی ایلام با اجرای مجموعهای از اقدامات نوآورانه و مدیریتی در حوزههای بهداشت، درمان، دارو، مدیریت بحران و خدمات فوریتهای پزشکی، تجربهای چندبعدی از مدیریت هوشمند منابع، تداوم خدمت در شرایط بحرانی، ارتقای کیفیت خدمات درمانی و پشتیبانی گسترده از زائران اربعین حسینی را رقم زده است.
به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی ایلام، مجموعه تجارب، اقدامات و برنامههای اجرایی این دانشگاه در حوزههای مختلف سلامت، تصویری از رویکردی مبتنی بر مدیریت منابع، افزایش تابآوری، استفاده حداکثری از ظرفیتهای موجود، هماهنگی بینبخشی و ارتقای کیفیت خدمات به مردم و زائران اربعین حسینی ارائه میدهد.
در حوزه معاونت بهداشت، یکی از مهمترین تجارب دانشگاه علوم پزشکی ایلام، مدیریت تداوم خدمات پزشک خانواده در شهرستان درهشهر و عبور هدفمند از تغییرات جمعیتی بوده است. با افزایش جمعیت شهری درهشهر و تغییر وضعیت این شهرستان در برنامه پزشک خانواده، دانشگاه علوم پزشکی ایلام با برنامهریزی و هماهنگی با وزارت بهداشت، زمینه ورود این شهرستان به برنامه پزشکی خانواده شهری و نظام ارجاع را فراهم کرد.
این اقدام ضمن جلوگیری از ایجاد وقفه در ارائه خدمات، به حفظ نیروهای انسانی، بازتوزیع هدفمند پزشکان و ماماها، تأمین پزشکان مورد نیاز مراکز شهری و استفاده از ظرفیتهای موجود بدون ایجاد ساختارهای موازی منجر شد.
تجربه درهشهر نشان داد که تغییرات جمعیتی میتواند به جای تبدیل شدن به یک تهدید برای پوشش خدمات سلامت، به فرصتی برای اصلاح ساختار ارائه خدمت، تقویت پزشکی خانواده و توسعه نظام ارجاع تبدیل شود.
مدیریت هوشمند منابع؛ از اصلاح سهمیه آب تا کاهش هزینهها
یکی دیگر از اقدامات شاخص معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی ایلام، مدیریت بهینه مصرف حاملهای انرژی و بازنگری در سهمیه آب مراکز بهداشتی و خانههای بهداشت بود.
با بررسی دادههای مصرف، انجام مطالعات میدانی و پیگیریهای کارشناسی با شرکت آب و فاضلاب، سهمیه آب مراکز بر اساس نیاز واقعی، نوع خدمات، تعداد کارکنان، میزان مراجعهکنندگان و سطح فعالیت بازنگری شد.
بر اساس نتایج این اقدام، سهمیه آب مراکز متناسب با نیاز واقعی افزایش یافت، از اعمال تعرفههای سنگین جلوگیری شد و حدود ۴۰ درصد کاهش در هزینههای آب معاونت بهداشت گزارش شد.
این تجربه، نمونهای از نقش دادهمحوری، پیگیری مستمر و هماهنگی بینبخشی در تبدیل یک چالش زیرساختی و مالی به فرصتی برای تداوم خدمات عادلانه و باکیفیت در حوزه سلامت است.
تابآوری زنجیره سرما در شرایط بحران
مدیریت زنجیره سرما و حفظ خدمات واکسیناسیون در شرایط بحرانی، از دیگر تجارب مهم دانشگاه علوم پزشکی ایلام به شمار میرود.
با توجه به شرایط بحرانی، احتمال آسیب به زیرساختها، قطعی برق و اختلال در ارتباطات، برنامهای برای افزایش تابآوری زنجیره سرما در استان تدوین و اجرا شد.
انتقال واکسنها به نقاط امن، ایجاد مراکز تجمیعی واکسیناسیون، خرید و تأمین ژنراتورهای برق اضطراری، تأمین سوخت، استفاده از مسیرهای ارتباطی جایگزین و نظارت مستمر بر وضعیت واکسنها از جمله اقدامات انجامشده در این حوزه بود.
این اقدامات موجب کاهش میزان پرت واکسن از برآورد اولیه ۴۰ درصد به کمتر از ۱۰ درصد، جلوگیری از کمبود واکسن در مراکز و حفظ پوشش مطلوب واکسیناسیون در سطح استان شد.
معاونت غذا و دارو؛ فرهنگسازی برای مصرف منطقی دارو
در حوزه غذا و دارو نیز دانشگاه علوم پزشکی ایلام با محوریت اصلاح الگوی مصرف و پیشگیری از مصرف خودسرانه دارو، برنامههای آموزشی و فرهنگسازی گستردهای را دنبال کرده است.
تولید و انتشار مستمر محتوای آموزشی، استفاده از رسانههای جمعی، برگزاری برنامههای آموزشی برای دانشآموزان و خانوادهها و توجه به آموزش پزشکان از جمله محورهای این برنامه بوده است.
این رویکرد با هدف کاهش مصرف غیرمنطقی دارو، پیشگیری از عوارض و تداخلات دارویی و کاهش هزینههای تحمیلی به خانوادهها و نظام سلامت دنبال شده است.
اربعین؛ آزمون بزرگ هماهنگی و خدمترسانی سلامت در مرز مهران
عملیات اربعین حسینی یکی از مهمترین عرصههای خدمترسانی دانشگاه علوم پزشکی ایلام بوده است؛ عملیاتی گسترده که نیازمند آمادگی همزمان حوزههای بهداشت، درمان، دارو، اورژانس پیشبیمارستانی و سایر دستگاههای اجرایی است.
در این عملیات، معاونت غذا و دارو با تأمین پایدار دارو، ایجاد ذخیره راهبردی بیش از ۳۲ هزار واحد سرم تزریقی، تقویت داروخانه مرکز شهید سلیمانی، تأمین بیش از ۱۵۰ قلم داروی عمومی و استقرار نیروهای تخصصی در مرز مهران نقش مؤثری در پشتیبانی از خدمات سلامت زائران ایفا کرد.
نظارت بر شرایط نگهداری و عرضه دارو، کنترل کالاهای سلامتمحور و همک
اری با دستگاههای مرتبط برای مقابله با عرضه و توزیع غیرمجاز دارو نیز از دیگر اقدامات این معاونت در جریان عملیات اربعین بوده است.
اورژانس پیشبیمارستانی؛ آمادگی برای پاسخ به مأموریتهای بزرگ
اورژانس پیشبیمارستانی دانشگاه علوم پزشکی ایلام نیز با توجه به حجم بالای تردد زائران و شرایط ویژه محورهای منتهی به مرز مهران، اقدامات گستردهای برای افزایش آمادگی عملیاتی و تداوم ارائه خدمات انجام داده است.
استقرار ناوگان امدادی، تقویت ظرفیت پاسخگویی در نقاط پرتردد، استفاده از ظرفیت آمبولانسها و اتوبوسآمبولانسها، پشتیبانی از عملیات انتقال بیماران و مصدومان و هماهنگی با بیمارستانها و دستگاههای امدادی از مهمترین محورهای این عملیات بوده است.
در کنار اقدامات انجامشده، تجارب اربعین ضرورت سرمایهگذاری پایدار برای نوسازی ناوگان آمبولانس، تأمین تجهیزات حیاتی از جمله الکتروشوک و ونتیلاتور پرتابل، تقویت ارتباطات رادیویی، توسعه زیرساختهای پایگاههای موقت و افزایش ظرفیت اورژانس هوایی را بیش از گذشته آشکار کرده است.
برنامهریزی برای اربعین آینده نیز با رویکرد افزایش تابآوری، ایجاد ذخیره عملیاتی، توسعه زیرساختهای دائمی و تقویت هماهنگی بینبخشی در دستور کار قرار گرفته است.
تحول در درمان؛ تجمیع هوشمند خدمات زنان و زایمان
در حوزه معاونت درمان نیز دانشگاه علوم پزشکی ایلام طرح جامع تحول ساختاری و تجمیع خدمات تخصصی زنان و زایمان را دنبال کرده است.
بر اساس این طرح، با هدف کاهش پراکندگی خدمات، جلوگیری از موازیکاری، استفاده بهینه از نیروی انسانی و تجهیزات و ارتقای کیفیت خدمات، ظرفیتهای تخصصی زنان و زایمان در مرکز آموزشی درمانی رازی متمرکز میشود.
بازطراحی ساختار خدمات، مدیریت هدفمند نیروی انسانی، استفاده حداکثری از ظرفیت اتاقهای عمل، بخشهای مراقبت ویژه، تجهیزات تشخیصی و خدمات پشتیبان و ایجاد مسیر درمانی یکپارچه برای مادران باردار از مهمترین اهداف این طرح است.
تمرکز خدمات تخصصی در یک مرکز جامع، علاوه بر کاهش هزینههای موازی و افزایش بهرهوری، زمینه دسترسی سریعتر مادران باردار به خدمات چندتخصصی و مراقبتهای پیشرفته را فراهم میکند.
دانشگاه علوم پزشکی ایلام در این مسیر، افزایش بهرهوری تختها، کاهش هزینههای پشتیبانی، ارتقای هماهنگی تیم درمان و بهبود شاخصهای ایمنی مادر و نوزاد را به عنوان اهداف اصلی دنبال میکند.
تجربهای برای آینده
مجموعه این اقدامات نشان میدهد دانشگاه علوم پزشکی ایلام با تکیه بر مدیریت هوشمند، استفاده از دادهها، ظرفیتسازی، هماهنگی بینبخشی و بهرهگیری حداکثری از امکانات موجود، تلاش کرده است چالشهای مختلف را به فرصتهایی برای ارتقای خدمات سلامت تبدیل کند.
از تداوم خدمات پزشک خانواده در شرایط تغییرات جمعیتی و مدیریت عادلانه منابع گرفته تا تابآوری زنجیره سرما در بحران، فرهنگسازی برای مصرف منطقی دارو، پشتیبانی گسترده از عملیات اربعین و تحول در ساختار خدمات تخصصی زنان و زایمان، همگی بخشی از تجربه دانشگاه علوم پزشکی ایلام در مسیر ارتقای کیفیت، پایداری و اثربخشی خدمات سلامت است.
این تجارب، الگویی از نگاه دانشگاه علوم پزشکی ایلام به آینده است؛ آیندهای که در آن مدیریت هوشمند منابع، افزایش تابآوری در بحران، توسعه همکاریهای بینبخشی و ارتقای کیفیت خدمات سلامت، محور اصلی خدمترسانی به مردم خواهد بود.